عوارض خروج از کشور ۱۴۰۵؛ نحوه پرداخت + هزینه + قوانین جدید

عوارض خروج از کشور مبلغی است که مسافران پیش از خروج از مرزهای هوایی، زمینی یا دریایی پرداخت می‌کنند. در سال ۱۴۰۵، عوارض سفر اول برای مسافران عادی ۹۰۰ هزار تومان است و این مبلغ در سفرهای بعدی افزایش می‌یابد.

پرداخت اینترنتی از طریق سامانه سداد انجام می‌شود و رسید آن تا پایان همان سال شمسی اعتبار دارد. بهتر است پیش از سفر و اقدام برای دریافت ارز مسافرتی عوارض را پرداخت کنید. اگر مقصد شما به ویزا نیاز دارد، امکان استفاده از خدمات ویزا در فلای تودی نیز فراهم است. در ادامه، مبلغ عوارض، روش‌های پرداخت، استعلام و قوانین مربوط به آن را بررسی می‌کنیم.

جدول عوارض خروج از کشور سال 1405

مبلغ عوارض خروج از کشور براساس نوع سفر، تعداد دفعات خروج در همان سال شمسی و در بعضی موارد نوع مرز محاسبه می‌شود. نرخ عوارض برای مسافران عادی و زائران حج به‌صورت پلکانی افزایش می‌یابد؛ اما زائران عتبات عالیات در هر سفر مبلغ ثابتی پرداخت می‌کنند. جدول زیر نرخ عوارض خروج از کشور ۱۴۰۵ را به تومان نشان می‌دهد.

پرداخت عوارض خروج از کشور

مسافران می‌توانند عوارض خروج از کشور را به‌صورت اینترنتی، از طریق اپلیکیشن‌های پرداخت یا با استفاده از دستگاه‌های مستقر در برخی فرودگاه‌ها و پایانه‌های مرزی پرداخت کنند. پرداخت اینترنتی پیش از مراجعه به مرز، روش مطمئن‌تری است؛ زیرا زمان کافی برای بررسی اطلاعات، دریافت رسید و پیگیری تراکنش در اختیار مسافر قرار می‌دهد.

برای پرداخت عوارض به کد ملی مسافر، شماره تلفن همراه و کارت بانکی عضو شبکه شتاب نیاز دارید. عوارض باید جداگانه و با کد ملی هر مسافر پرداخت شود؛ بنابراین در سفرهای خانوادگی، ثبت یک پرداخت برای تمام همراهان کافی نیست.

پرداخت اینترنتی عوارض خروج از کشور با سامانه سداد

یکی از روش‌های اصلی پرداخت آنلاین، مراجعه به سامانه پرداخت الکترونیکی سداد است. این سامانه امکان محاسبه و پرداخت عوارض سفرهای عادی، زیارتی و سایر انواع خروج را فراهم می‌کند.

برای پرداخت اینترنتی عوارض خروج از کشور مراحل زیر را انجام دهید:

1. وارد بخش پرداخت عوارض خروج از کشور در سامانه سداد شوید.
2. شماره تلفن همراه پرداخت‌کننده را وارد کنید.
3. شماره تلفن همراه مسافر را ثبت کنید.
4. کد ملی مسافری را که قصد خروج از کشور دارد، وارد کنید.
5. نوع خروج یا سفر را از میان گزینه‌های موجود انتخاب کنید.
6. اطلاعات ثبت‌شده و مبلغ نمایش‌داده‌شده را بررسی کنید.
7. وارد درگاه بانکی شوید و پرداخت را با کارت عضو شبکه شتاب انجام دهید.
8. رسید، شماره مرجع و کد پیگیری تراکنش را دریافت و نگهداری کنید.

هنگام ثبت اطلاعات، کد ملی باید متعلق به همان فردی باشد که قصد خروج از کشور را دارد. کارت بانکی می‌تواند متعلق به شخص دیگری باشد؛ اما رسید عوارض فقط برای مسافری اعتبار دارد که کد ملی او هنگام پرداخت ثبت شده است. نوع سفر را نیز با دقت انتخاب کنید. مبلغ عوارض سفر عادی، حج، عتبات عالیات هوایی و عتبات عالیات زمینی یا دریایی متفاوت است. انتخاب اشتباه نوع خروج ممکن است هنگام کنترل اطلاعات در مرز مشکل ایجاد کند.

پس از پرداخت، تا زمانی که رسید و شماره مرجع نمایش داده نشده است، صفحه را نبندید. بهتر است نسخه دیجیتال رسید را در تلفن همراه ذخیره کنید و کد پیگیری را نیز در دسترس داشته باشید. معمولا نیازی به ارائه نسخه چاپی رسید نیست؛ بااین‌حال، نگهداری آن پیگیری تراکنش را در صورت بروز خطا آسان‌تر می‌کند.

پرداخت عوارض خروج از کشور با اپلیکیشن

امکان پرداخت عوارض خروج از کشور از طریق بعضی اپلیکیشن‌های پرداخت نیز وجود دارد. ایوا و بازوی رسمی پرداخت عوارض در بله از گزینه‌هایی هستند که این خدمت را ارائه می‌کنند. البته دسترسی به خدمات هر اپلیکیشن ممکن است در دوره‌های مختلف تغییر کند؛ بنابراین پیش از سفر، فعال‌بودن گزینه «عوارض خروج از کشور» را در برنامه بررسی کنید.

پرداخت عوارض خروج از کشور با ایوا

برای پرداخت عوارض خروج با اپلیکیشن ایوا، پس از ورود به برنامه، گزینه «عوارض خروج از کشور» را انتخاب کنید. سپس کد ملی مسافر، شماره تلفن همراه و نوع سفر را وارد کنید. پس از بررسی مبلغ، پرداخت را انجام دهید و رسید الکترونیکی را در تلفن همراه خود نگه دارید. بانک ملی نیز ارائه خدمت پرداخت عوارض خروج در ایوا را تأیید کرده است.

پرداخت عوارض خروج از کشور با بله

از بازوی رسمی «پرداخت عوارض خروج از کشور در بله» استفاده کنید. پس از انتخاب گزینه شروع، اطلاعات مسافر و نوع سفر را ثبت کرده و مراحل پرداخت را ادامه دهید. این بازو پرداخت عوارض سفرهای سیاحتی و زیارتی را به‌صورت الکترونیکی انجام می‌دهد.

ابتدا وارد بازوی پرداخت عوارض خروج از کشور شوید و گزینه شروع را انتخاب کنید.

در پرداخت با اپلیکیشن نیز اطلاعات را پیش از ورود به درگاه بانکی بررسی کنید. به‌خصوص مطمئن شوید کد ملی به مسافر مربوط است و نوع خروج به‌درستی انتخاب شده است. پس از پایان تراکنش، رسید و شماره پیگیری را ذخیره کنید و تنها به پیام کسر وجه از حساب اکتفا نکنید.

پرداخت عوارض خروج از کشور در فرودگاه

اگر پیش از مراجعه به فرودگاه موفق به پرداخت اینترنتی نشده‌اید، ممکن است بتوانید عوارض را با دستگاه‌های غیرنقدی یا کارت‌خوان‌های ویژه مستقر در فرودگاه پرداخت کنید. در فرودگاه امام خمینی و برخی دیگر از فرودگاه‌های بین‌المللی، دستگاه‌های خودپرداز غیرنقدی برای این کار در نظر گرفته شده‌اند.

برای پرداخت در فرودگاه به کد ملی مسافر و کارت بانکی عضو شبکه شتاب نیاز دارید. پس از انتخاب گزینه عوارض خروج از کشور، کد ملی و نوع سفر را ثبت کنید، مبلغ را بپردازید و رسید دستگاه را تا پایان کنترل گذرنامه نگه دارید. بعضی پایانه‌های مرزی نیز به کارت‌خوان‌های متصل به سامانه پرداخت عوارض مجهز هستند.

وجود و محل دستگاه‌های پرداخت در تمام فرودگاه‌ها و مرزها یکسان نیست. احتمال اختلال دستگاه، شلوغی صف یا تاخیر در ثبت تراکنش نیز وجود دارد؛ بنابراین بهتر است پرداخت عوارض را به زمان حضور در فرودگاه موکول نکنید. انجام پرداخت آنلاین پیش از حرکت، فرصت کافی برای بررسی ثبت تراکنش و رفع خطاهای احتمالی فراهم می‌کند.

در صورت کسر مبلغ از حساب و صادرنشدن رسید، بلافاصله پرداخت را تکرار نکنید. ابتدا وضعیت تراکنش را بررسی و شماره مرجع بانکی را نگهداری کنید. اگر زمان خروج نزدیک است، موضوع را از باجه راهنما یا پلیس گذرنامه مستقر در فرودگاه یا پایانه مرزی پیگیری کنید.

خلاصه روش‌های پرداخت عوارض خروج از کشور

در ادامه نحوه پرداخت عوارض خروج از کشور به شیوه‌های مختلف توضیح داده شده است:

• پرداخت عوارض خروج از کشور در فرودگاه: در گذشته این روش برای پرداخت عوارض خروج از کشور زمان زیادی را در فرودگاه از مسافران تلف می‌کرد اما حالا نسبت به گذشته، پرداخت عوارض سفر آسان شده است. در روش پرداخت عوارض خروج از کشور در فرودگاه امام خمینی می‌توانید از دستگاه‌های خودپرداز اختصاص یافته به این امر در بخش‌های مختلف ترمینال مسافری این فرودگاه استفاده کنید.
• پرداخت عوارض خروج از کشور از طریق شعب بانک ملی ایران: از سال 97 به بعد، پرداخت عوارض خروج از کشور فقط در شعب مرزی بانک ملی ایران امکان‌پذیر است. همچنین بانک ملی امکان پرداخت عوارض خروج از کشور آنلاین را نیز برای راحتی بیشتر فراهم کرده است.
• پرداخت عوارض خروج از کشور از طریق ATM: دستگاه‌های خودپرداز GSS در واقع دستگاه‌های خودپرداز غیرنقدی (Cashless ATM) هستند که در فرودگاه امام خمینی و بسیاری از فرودگاه‌های کشور برای تسهیل فرایند پرداخت عوارض قرار داده شده‌اند.
• پرداخت عوارض خروج از کشور آنلاین: از سال 95 به بعد، پرداخت الکترونیکی عوارض خروج از کشور امکان‌پذیر شد. به این ترتیب، سامانه پرداخت عوارض خروج از کشور (سامانه پرداخت الکترونیکی سداد) به وجود آمد. برای پرداخت اینترنتی عوارض خروج از کشور کافی است روی لینک کلیک کرده و وارد سایت شوید. با اپلیکیشن پرداخت عوارض خروج از کشور شامل قبضینو، بله و ایوا، به راحتی می‌توانید از طریق گوشی هوشمند خود عوارض را پرداخت کنید.
• پرداخت عوارض خروج از کشور با کارتخوان پرداخت الکترونیک سداد: با توجه به اتصال دستگاه‌های کارتخوان به سامانه پلیس گذرنامه، امکان پرداخت هزینه خروج از کشور توسط دستگاه‌های کارتخوان سداد برای مسافران وجود دارد.
• پرداخت عوارض از طریق سامانه سازمان امور مالیاتی: به راحتی می‌توانید قبل از سفر با ورود به درگاه پرداخت اینترنتی سازمان امور مالیاتی کشور عوارض خود را پرداخت کنید. با مراجعه به سایت پرداخت عوارض خروج از کشور سداد و وارد کردن اطلاعات موردنیاز، پرداخت اینترنتی عوارض خروج از کشور را به راحتی انجام دهید.
• پرداخت عوارض از طریق بله: یکی از سریع‌ترین روش‌های پرداخت عوارض در سال ۱۴۰۵، استفاده از اپلیکیشن «بله» است. با ورود به بخش «بانک من» و انتخاب گزینه «عوارض خروج»، می‌توانید با وارد کردن کدملی، مبلغ دقیق را بر اساس تعداد سفرهای قبلی خود مشاهده و در کمتر از یک دقیقه پرداخت کنید.

استعلام پرداخت عوارض خروج از کشور با کد ملی

پس از پرداخت عوارض خروج از کشور، بهتر است پیش از مراجعه به فرودگاه یا پایانه مرزی از ثبت موفق تراکنش مطمئن شوید. کسر مبلغ از حساب بانکی به‌تنهایی به معنی ثبت قطعی عوارض نیست؛ وضعیت پرداخت باید در سامانه قابل مشاهده باشد. استعلام عوارض خروج از کشور با کد ملی از طریق بخش «پیگیری پرداخت» سامانه سداد انجام می‌شود.

این استعلام به‌خصوص در شرایط زیر اهمیت دارد:

• رسید پرداخت را دریافت نکرده‌اید یا به آن دسترسی ندارید.
• مبلغ از حساب کسر شده، اما نتیجه تراکنش مشخص نیست.
• عوارض را شخص دیگری برای مسافر پرداخت کرده است.
• پرداخت را چند روز یا چند ماه پیش انجام داده‌اید.
• سفر قبلی لغو شده و می‌خواهید اعتبار پرداخت را برای سفر جدید بررسی کنید.
• درباره ثبت درست کد ملی یا نوع سفر اطمینان ندارید.

پیگیری پرداخت از سامانه سداد

برای بررسی وضعیت عوارض، وارد صفحه پیگیری پرداخت عوارض خروج از کشور در سامانه سداد شوید. در این صفحه معمولا باید اطلاعات زیر را وارد کنید:

• کد ملی مسافر
• شماره کارت بانکی استفاده‌شده برای پرداخت
• شماره مرجع یا کد پیگیری تراکنش
• کد امنیتی نمایش‌داده‌شده در صفحه

کد ملی باید متعلق به مسافری باشد که عوارض برای او پرداخت شده است؛ اما شماره کارت باید به همان کارتی مربوط باشد که تراکنش با آن انجام شده است. بنابراین اگر شخص دیگری عوارض مسافر را پرداخت کرده باشد، برای پیگیری به شماره کارت همان پرداخت‌کننده نیاز دارید.

مراحل استعلام پرداخت عوارض خروج از کشور عبارت‌اند از:

1. وارد صفحه پیگیری پرداخت در سامانه سداد شوید.
2. کد ملی مسافر را در کادر مربوط وارد کنید.
3. شماره کارت استفاده‌شده برای پرداخت را ثبت کنید.
4. شماره مرجع درج‌شده در رسید را وارد کنید.
5. کد امنیتی را بنویسید و گزینه جستجو یا پیگیری را انتخاب کنید.
6. مشخصات مسافر، نوع سفر، مبلغ و وضعیت تراکنش را بررسی کنید.
7. در صورت ثبت موفق پرداخت، رسید را ذخیره کنید.

شماره مرجع معمولا در صفحه تایید پرداخت، رسید الکترونیکی یا پیام مربوط به تراکنش نمایش داده می‌شود. این شماره با شماره پیگیری بانکی یکسان نیست؛ بنابراین بهتر است تمام اطلاعات درج‌شده در رسید را تا پایان سفر نگه دارید.

اگر عوارض را از طریق اپلیکیشن پرداخت کرده‌اید، ابتدا بخش سوابق تراکنش‌های همان برنامه را بررسی کنید. در صورت نمایش شماره مرجع، می‌توانید از آن برای پیگیری در سامانه سداد استفاده کنید. اگر شماره مرجع در دسترس نیست، با پشتیبانی همان درگاهی که پرداخت را انجام داده‌اید تماس بگیرید.

اگر مبلغ از حساب کسر شد اما عوارض ثبت نشد، چه کنیم؟

کسر وجه بدون نمایش رسید ممکن است به دلیل اختلال در درگاه بانکی، قطع ارتباط با سامانه یا ناموفق‌بودن مرحله نهایی ثبت تراکنش رخ دهد. در این شرایط، پرداخت را بلافاصله تکرار نکنید؛ زیرا احتمال پرداخت دوباره برای یک مسافر وجود دارد.

برای پیگیری این مشکل مراحل زیر را انجام دهید:

1. چند دقیقه صبر کنید و دوباره وضعیت تراکنش را در سامانه سداد بررسی کنید.
2. پیامک بانکی، رسید درگاه، شماره پیگیری و شماره مرجع را نگه دارید.
3. موجودی و گردش حساب خود را بررسی کنید تا از کسر قطعی مبلغ مطمئن شوید.
4. سوابق تراکنش را در اپلیکیشن یا درگاهی که از آن استفاده کرده‌اید، مشاهده کنید.
5. در صورت ثبت‌نشدن پرداخت، موضوع را از پشتیبانی سداد یا بانک صادرکننده کارت پیگیری کنید.
6. تا زمانی که وضعیت تراکنش قبلی مشخص نشده است، پرداخت جدید انجام ندهید.

اگر زمان خروج نزدیک است، رسید بانکی و اطلاعات تراکنش را همراه داشته باشید و موضوع را از باجه راهنما، واحد مربوط به عوارض یا پلیس گذرنامه مستقر در فرودگاه یا پایانه مرزی پیگیری کنید. اگر سامانه پرداخت را ناموفق نشان می‌دهد و زمان کافی ندارید، پیش از انجام تراکنش جدید از بازگشت یا ناموفق‌بودن قطعی مبلغ قبلی مطمئن شوید.

در صورت ورود اشتباه کد ملی یا انتخاب نادرست نوع سفر، پرداخت انجام‌شده برای اطلاعات ثبت‌شده در سامانه ذخیره می‌شود و اصلاح آن لزوما از طریق استعلام امکان‌پذیر نیست. در چنین شرایطی رسید را نگه دارید و پیش از پرداخت مجدد، امکان اصلاح یا استرداد وجه را از مرجع مربوط پیگیری کنید.

عوارض خروج از کشور را چه زمانی پرداخت کنیم؟

برای پرداخت عوارض خروج از کشور نیازی نیست تا روز سفر صبر کنید. مسافر می‌تواند این هزینه را پیش از مراجعه به فرودگاه یا مرز پرداخت کند و پس از دریافت رسید، وضعیت ثبت آن را نیز بررسی کند. پرداخت زودتر، احتمال معطلی در صف، اختلال اینترنت یا ایجاد مشکل هنگام کنترل گذرنامه را کاهش می‌دهد.

بهترین زمان پرداخت عوارض خروج از کشور

بهترین زمان برای پرداخت عوارض، پیش از حرکت به سمت فرودگاه یا پایانه مرزی است. بهتر است این کار را دست‌کم یک تا چند روز پیش از سفر انجام دهید تا برای استعلام، رفع خطا یا پیگیری تراکنش ناموفق فرصت کافی داشته باشید.

موکول‌کردن پرداخت به دقایق پایانی توصیه نمی‌شود؛ زیرا ممکن است با یکی از مشکلات زیر روبه‌رو شوید:

• اختلال موقت سامانه یا درگاه بانکی
• کسر وجه بدون ثبت نهایی تراکنش
• واردکردن اشتباه کد ملی یا نوع سفر
• شلوغی دستگاه‌های پرداخت در فرودگاه یا مرز
• در دسترس نبودن دستگاه یا اینترنت پایدار
• نداشتن زمان کافی برای پیگیری نتیجه پرداخت

عبارت «پرداخت حداکثر ۳۰ دقیقه پیش از سفر» به معنی ممنوعیت پرداخت زودتر نیست. این بازه را نباید زمان پیشنهادی پرداخت در نظر گرفت؛ زیرا ثبت یا پیگیری تراکنش در شرایط اختلال ممکن است بیشتر طول بکشد. پرداخت آنلاین پیش از روز سفر، انتخاب مطمئن‌تری است.

برای سفرهای خانوادگی نیز عوارض هر مسافر، ازجمله کودک و نوزاد، باید جداگانه و با کد ملی همان فرد پرداخت شود. پس از پرداخت هر مورد، رسیدها را با نام و مشخصات مسافران تطبیق دهید تا هنگام خروج، عوارض فردی با اطلاعات همراه دیگر اشتباه نشود.

عوارض خروج از کشور چقدر اعتبار دارد؟

رسید پرداخت عوارض خروج از کشور تا پایان همان سال شمسی معتبر است؛ نه یک سال کامل از تاریخ پرداخت. برای مثال، عوارضی که در سال ۱۴۰۵ پرداخت شده است، در صورت استفاده‌نشدن فقط تا پایان اسفند ۱۴۰۵ اعتبار دارد. اعتبار آن تا همان روز و ماه در سال ۱۴۰۶ ادامه پیدا نمی‌کند.

اگر پس از پرداخت، سفرتان لغو شود و از کشور خارج نشوید، می‌توانید با حفظ رسید و شماره مرجع، از همان پرداخت برای سفر دیگری تا پایان همان سال شمسی استفاده کنید؛ مشروط بر اینکه پرداخت همچنان در سامانه معتبر باشد و مشخصات مسافر و نوع خروج با سفر جدید مطابقت داشته باشد. پیش از سفر بعدی حتما وضعیت رسید را در سامانه سداد استعلام کنید.

نکات مهم درباره اعتبار عوارض عبارتند از:

• اعتبار پرداخت با پایان سال شمسی به پایان می‌رسد.
• انجام‌نشدن سفر، اعتبار رسید را به سال بعد منتقل نمی‌کند.
• رسید فقط برای کد ملی ثبت‌شده هنگام پرداخت قابل استفاده است.
• عوارض هر مسافر باید به‌صورت جداگانه پرداخت شود.
• نوع سفر ثبت‌شده باید با خروج مسافر مطابقت داشته باشد.
• رسید استفاده‌شده را نمی‌توان برای خروج دیگری به کار برد.
• لغو بلیط هواپیما به معنی استرداد خودکار عوارض خروج نیست.
• پیش از استفاده از رسید قدیمی، باید وضعیت آن را استعلام کنید.

بنابراین اگر عوارض را در روزهای پایانی اسفند پرداخت کرده‌اید، اما تاریخ خروج شما در فروردین سال بعد است، روی اعتبار پرداخت سال قبل حساب نکنید. نرخ‌ها و مقررات عوارض براساس سال شمسی تعیین می‌شوند و بهتر است پیش از خروج، مبلغ و وضعیت پرداخت مربوط به سال جدید را بررسی کنید.

چه کسانی از پرداخت عوارض خروج از کشور معاف هستند؟

پرداخت عوارض خروج از کشور برای بیشتر مسافران الزامی است؛ بااین‌حال، قانون بعضی گروه‌ها را با رعایت شرایط مشخص از پرداخت آن معاف کرده است. دانشجویان واجد شرایط، بیماران اعزامی، جانبازان، خدمه وسایل نقلیه عمومی و برخی ایرانیان مقیم خارج از کشور از مهم‌ترین گروه‌های مشمول معافیت هستند.

معافیت با تخفیف یا نرخ ترجیحی تفاوت دارد. افراد معاف هیچ مبلغی بابت عوارض خروج نمی‌پردازند؛ اما مرزنشینان، ورزشکاران تیم‌های ملی و زائران سفرهای زیارتی ممکن است براساس قانون بودجه همان سال، عوارض کمتری نسبت به مسافران عادی پرداخت کنند.

معافیت دانشجویان، بیماران و خدمه سفر

گروه‌های زیر در صورت داشتن شرایط و مدارک لازم از پرداخت عوارض خروج از کشور معاف هستند:

• دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج از کشور: صرف دانشجو بودن یا داشتن پذیرش دانشگاه برای استفاده از معافیت کافی نیست. دانشجو باید پرونده تحصیلی تأییدشده داشته باشد و اجازه خروج دانشجویی را از نمایندگی کنسولی ایران دریافت کند. ثبت درخواست و دریافت تأییدیه معمولا از طریق سامانه میخک انجام می‌شود. دارندگان اجازه خروج دانشجویی، مطابق ضوابط کنسولی، از پرداخت عوارض خروج معاف هستند. جزئیات این معافیت در بخش درج مهر خروج دانشجویی وزارت امور خارجه اعلام شده است.
• بیماران اعزامی به خارج از کشور: بیمارانی که برای درمان به خارج اعزام می‌شوند، در صورت دریافت مجوز از شورای پزشکی یا مرجع درمانی قانونی، عوارض خروج نمی‌پردازند. سفر شخصی برای دریافت خدمات درمانی بدون تأیید مرجع مربوط، مشمول این معافیت نیست.
• همراه بیمار: در مواردی که شورای پزشکی حضور همراه را برای بیمار ضروری تشخیص دهد، یک همراه نیز می‌تواند از پرداخت عوارض معاف شود. مشخصات همراه باید در مجوز مربوط ثبت شده باشد.
• جانبازان نیازمند درمان: جانبازانی که برای درمان به خارج از کشور اعزام می‌شوند، در صورت برخورداری از مجوز مراجع قانونی، از پرداخت عوارض خروج معاف هستند. همراه جانباز نیز در صورت تأیید ضرورت همراهی می‌تواند مشمول معافیت شود.
• خدمه وسایل نقلیه عمومی: خدمه هواپیما، قطار، کشتی، اتوبوس و دیگر وسایل نقلیه عمومی بین‌المللی، زمانی که در چارچوب مأموریت شغلی از کشور خارج می‌شوند، عوارض خروج نمی‌پردازند. سفر شخصی این افراد شامل معافیت شغلی نمی‌شود.
• دارندگان گذرنامه‌های سیاسی و خدمت: افرادی که با گذرنامه سیاسی یا خدمت و در چارچوب مأموریت رسمی از کشور خارج می‌شوند، مشمول پرداخت عوارض معمول مسافران نیستند.
• مسافران ترانزیتی: اتباع ایرانی که وارد کشور شده‌اند و بدون انجام سفر مستقل، در محدوده زمانی و شرایط قانونی ترانزیت از ایران خارج می‌شوند، ممکن است مشمول معافیت باشند. تشخیص این وضعیت براساس سوابق ورود و خروج و مقررات مرزی انجام می‌شود.

برای استفاده از هر معافیت باید مدارک لازم پیش از سفر ثبت یا تأیید شده باشد. همراه‌داشتن کارت دانشجویی، نسخه پزشک، کارت جانبازی یا کارت شغلی به‌تنهایی معافیت را قطعی نمی‌کند.

عوارض خروج برای ایرانیان مقیم خارج

اقامت در کشور دیگر به‌تنهایی به معنی معافیت قطعی از عوارض خروج از کشور نیست. نوع گذرنامه، محل اقامت درج‌شده در گذرنامه، مدت حضور در ایران و مدارک شغلی یا کنسولی فرد در تشخیص معافیت نقش دارند.

ایرانیان مقیم خارج که محل اقامت آن‌ها در گذرنامه «خارج از کشور» ثبت شده و دارای شرایط قانونی مربوط هستند، ممکن است از پرداخت عوارض معاف باشند. همچنین کارکنان ایرانی شاغل در خارج از کشور، در صورت ارائه کارنامه شغلی یا تأییدیه مورد قبول نمایندگی جمهوری اسلامی ایران، می‌توانند مشمول معافیت شوند.

بنابراین، داشتن کارت اقامت موقت یا دائم کشور دیگر، ویزای بلندمدت یا آدرس محل سکونت در خارج، به‌تنهایی معافیت را اثبات نمی‌کند. افرادی که گذرنامه آن‌ها محل اقامت را ایران نشان می‌دهد یا مدارک شغلی و کنسولی معتبر ندارند، ممکن است هنگام خروج ملزم به پرداخت عوارض شوند. بهتر است این گروه پیش از سفر، وضعیت خود را از نمایندگی کنسولی ایران یا پلیس مهاجرت و گذرنامه استعلام کنند.

تخفیف مرزنشینان، ورزشکاران و سفرهای زیارتی

مرزنشینان، ورزشکاران تیم‌های ملی و زائران سفرهای مذهبی لزوما از پرداخت عوارض معاف نیستند؛ بلکه ممکن است نرخ کمتر یا شرایط متفاوتی برای آن‌ها تعیین شود.

• مرزنشینان: ساکنان روستاها و شهرهای مرزی در صورت داشتن شرایط قانونی و ثبت اطلاعات محل سکونت، ممکن است عوارضی کمتر از مسافران عادی بپردازند. صرف زندگی در یک استان مرزی برای استفاده از این نرخ کافی نیست و محل سکونت فرد باید در محدوده‌های مشمول قانون قرار داشته باشد.
• ورزشکاران تیم‌های ملی: ورزشکارانی که با مجوز وزارت ورزش و جوانان برای مسابقات، اردوها یا مأموریت‌های رسمی از کشور خارج می‌شوند، ممکن است از نرخ ترجیحی استفاده کنند. ورزشکاران باشگاهی، مربیان یا افرادی که بدون مجوز رسمی سفر می‌کنند، خودکار مشمول این امتیاز نیستند.
• زائران عتبات عالیات: این مسافران در سال ۱۴۰۵ معافیت عمومی ندارند، اما عوارض آن‌ها کمتر از نرخ مسافران عادی است. مبلغ پرداختی به نوع مرز بستگی دارد.
• زائران حج تمتع و عمره: عوارض این گروه نیز با نرخ جداگانه و کمتر از سفرهای عادی محاسبه می‌شود، اما به‌طور کامل حذف نشده است.

از آنجا که نرخ مرزنشینان و ورزشکاران ممکن است در قوانین بودجه و دستورالعمل‌های اجرایی تغییر کند، درج مبالغ سال‌های قبل برای این گروه‌ها قابل استناد نیست. مبلغ نهایی باید هنگام پرداخت و براساس اطلاعات ثبت‌شده مسافر بررسی شود.

جدول افراد معاف از پرداخت عوارض خروج از کشور در سال 1405

نکته: داشتن کارت دانشجویی، کارت اقامت، مدارک پزشکی، کارت جانبازی یا کارت شغلی به‌تنهایی معافیت را قطعی نمی‌کند. اطلاعات و مجوزهای مربوط باید پیش از سفر در مراجع قانونی ثبت و تأیید شده باشند.

عوارض خروج از کشور برای سفرهای زیارتی

برای سفرهای زیارتی نرخ جداگانه‌ای در نظر گرفته شده است. عوارض خروج از کشور عراق و کربلا با توجه به هوایی یا زمینی‌بودن سفر محاسبه می‌شود؛ اما عوارض حج تمتع و عمره به تعداد دفعات خروج زائر در همان سال شمسی بستگی دارد.

ثبت مقصد زیارتی یا داشتن بلیط عراق به‌تنهایی برای محاسبه نرخ زیارتی کافی نیست. نوع سفر و مشخصات مسافر باید هنگام پرداخت به‌درستی در سامانه ثبت شود.

عوارض خروج از کشور برای سفر عراق و عتبات

زائرانی که در سال ۱۴۰۵ برای زیارت عتبات عالیات به شهرهایی مانند نجف، کربلا، کاظمین و سامرا سفر می‌کنند، براساس نوع مرز مبالغ زیر را می‌پردازند:

• عوارض سفر هوایی به عتبات عالیات: ۹۰ هزار تومان برای هر بار خروج
• عوارض سفر زمینی یا دریایی به عتبات عالیات: ۳۰ هزار تومان برای هر بار خروج

این مبالغ پلکانی نیستند؛ بنابراین سفر دوم یا سوم زائر در همان سال باعث افزایش عوارض نمی‌شود. برای مثال، مسافری که برای دومین بار در سال ۱۴۰۵ از مرز زمینی راهی کربلا می‌شود، همچنان ۳۰ هزار تومان می‌پردازد.

نرخ زیارتی زمانی اعمال می‌شود که خروج مسافر در گروه عتبات عالیات ثبت شود. سفرهای گردشگری، کاری یا خانوادگی به عراق ممکن است مشمول نرخ عادی خروج از کشور باشند؛ بنابراین مسافر باید هنگام پرداخت، نوع سفر را با اطلاعات بلیط و مدارک خود مطابقت دهد.

آیا زائران اربعین عوارض خروج می‌پردازند؟

معافیت زائران اربعین یک قانون دائمی برای تمام سفرهای عراق نیست. این معافیت فقط در صورت تصویب و اعلام برای همان سال، طی بازه زمانی مشخص و با رعایت شرایط تعیین‌شده اجرا می‌شود.

در دوره‌هایی که معافیت اربعین برقرار است، معمولا زائر باید در سامانه سماح ثبت‌نام کند، تاریخ رفت‌وبرگشت خود را مشخص کند و در محدوده زمانی اعلام‌شده از مرزهای تعیین‌شده عبور کند. خروج خارج از این بازه یا بدون ثبت اطلاعات لازم می‌تواند مشمول عوارض عتبات یا حتی نرخ سفر عادی شود.

سامانه رسمی اربعین نیز ثبت‌نام در سماح و مشخص‌کردن تاریخ سفر را از شرایط استفاده از معافیت اعلام کرده است. بااین‌حال، مسافران باید بازه اجرایی و شرایط اربعین ۱۴۰۵ را پس از انتشار اطلاعیه رسمی همان سال بررسی کنند و معافیت سال‌های گذشته را به سفر جدید تعمیم ندهند. اطلاعات و اطلاعیه‌های مربوط در سامانه رسمی اربعین منتشر می‌شود.

عوارض خروج حج تمتع و عمره

زائران حج تمتع و عمره در سال ۱۴۰۵ عوارض کمتری نسبت به مسافران عادی می‌پردازند؛ اما از پرداخت آن به‌طور کامل معاف نیستند. مبلغ عوارض این گروه براساس تعداد دفعات خروج در همان سال شمسی محاسبه می‌شود:

• سفر اول: ۳۰۰ هزار تومان
• سفر دوم: ۵۰۰ هزار تومان
• سفر سوم و دفعات بیشتر: ۷۰۰ هزار تومان

این نرخ‌ها زمانی اعمال می‌شوند که سفر مسافر در گروه حج تمتع یا عمره ثبت شده باشد. خروج برای سفرهای زیارتی دیگر مانند سوریه یا عراق لزوما مشمول نرخ حج نیست و براساس گروه مربوط به همان سفر محاسبه می‌شود. همچنین تعداد دفعات خروج از ابتدای سال شمسی در نظر گرفته می‌شود و با شروع سال جدید، شمار سفرها از نو محاسبه خواهد شد.

عوارض خروج از کشور برای کودکان و نوزادان

کودکان و نوزادان نیز مانند مسافران بزرگسال مشمول پرداخت عوارض خروج از کشور هستند. در محاسبه این عوارض، سن مسافر باعث کاهش مبلغ نمی‌شود و برای نوزاد، کودک و بزرگسال نرخ یکسانی براساس نوع سفر و تعداد دفعات خروج در همان سال در نظر گرفته می‌شود. فرودگاه بین‌المللی امام خمینی نیز یکسان‌بودن عوارض کودکان، نوزادان و سایر مسافران را اعلام کرده است.

عوارض هر کودک یا نوزاد باید جداگانه و با کد ملی همان مسافر پرداخت شود. بنابراین، پرداخت عوارض والدین شامل فرزندان همراه آن‌ها نمی‌شود. در سفرهای خانوادگی بهتر است پس از پرداخت، نام، کد ملی و مشخصات درج‌شده در رسید هر یک از اعضای خانواده را بررسی کنید.

نوع بلیط یا میزان کرایه کودک نیز تاثیری بر مبلغ عوارض ندارد. برای مثال، حتی اگر ایرلاین بلیط نوزاد را با نرخ کمتری صادر کند، عوارض خروج او براساس نرخ کامل گروه سفر محاسبه می‌شود. تنها در صورتی که کودک یا نوزاد به دلیل شرایط خاص در یکی از گروه‌های قانونی معاف قرار بگیرد، پرداخت عوارض برای او الزامی نخواهد بود.

استرداد عوارض خروج از کشور

گاهی برای مسافران پیش می‌آید که پس از پرداخت عوارض خروج از کشور از سفر منصرف می‌شوند. در چنین شرایطی افراد می‌توانند از طریق سامانه عملیات الکترونیک مالیات بر ارزش افزوده به نشانی www.evat.ir، فرم درخواست استرداد وجوه خروج از کشور را پر کنند. پس از تایید این مبلغ به حساب واریز کننده واریز می‌شود. در نظر داشته باشید که در زمان درخواست فرد واریز کننده باید کدملی و شماره شبای خود را وارد کند.

ممکن است این سوال برای شما وجود داشته باشد که چه زمانی این مبلغ به حساب متقاضی واریز می‌شود؟ پاسخ به این سوال دقیقا مشخص نیست، اما اگر شماره شبای وارد شده مربوط به بانک ملی باشد، مدت زمان کمتری در لیست انتظار خواهید ماند.

نکته مهمی که نباید فراموش کنید، اینکه حداقل 72 ساعت پس از واریز عوارض خروج از کشور باید بگذرد تا درخواست استرداد خود را اعلام کنید.

شرایط استرداد عوارض پرداخت‌شده

استرداد عوارض معمولا زمانی امکان‌پذیر است که وجه پرداخت شده باشد، اما خروج مسافر در سوابق مرزی ثبت نشده باشد. اگر مسافر با همان پرداخت از کشور خارج شده باشد، امکان بازگرداندن مبلغ وجود ندارد.

برای پیگیری درخواست، اطلاعات زیر را نگه دارید:

• کد ملی مسافری که عوارض به نام او پرداخت شده است
• شماره پیگیری و شماره مرجع تراکنش
• تاریخ و مبلغ پرداخت
• مشخصات کارت بانکی پرداخت‌کننده
• شماره شبای معتبر متعلق به متقاضی یا پرداخت‌کننده، مطابق ضوابط سامانه
• تصویر یا فایل رسید الکترونیکی

لغو بلیط هواپیما، قطار یا اتوبوس بین‌المللی باعث استرداد خودکار عوارض خروج نمی‌شود. بازگشت وجه بلیط و استرداد عوارض دو فرایند جداگانه هستند و مسافر باید درخواست عوارض را به‌صورت مستقل پیگیری کند.

مراحل ثبت درخواست استرداد

برای ثبت درخواست، ابتدا از طریق درگاه رسمی سازمان امور مالیاتی وارد خدمت «استرداد وجوه خروج از کشور» شوید. با توجه به احتمال تغییر نشانی مستقیم و انتقال خدمات میان سامانه‌های مالیاتی، بهتر است صفحه مربوط را از درگاه اصلی سازمان امور مالیاتی یا پنجره ملی خدمات دولت هوشمند پیدا کنید و به لینک‌های غیررسمی اعتماد نکنید.

مراحل کلی ثبت درخواست عبارت‌اند از:

1. وارد خدمت الکترونیکی استرداد وجوه خروج از کشور شوید.
2. کد ملی مسافر و مشخصات پرداخت را وارد کنید.
3. شماره پیگیری یا شماره مرجع درج‌شده در رسید را ثبت کنید.
4. تاریخ پرداخت و مبلغ تراکنش را بنویسید.
5. شماره شبای درخواست‌شده را با دقت وارد کنید.
6. اطلاعات نمایش‌داده‌شده را بررسی و درخواست را ثبت کنید.
7. کد پیگیری درخواست را تا زمان بازگشت وجه نگه دارید.
8. وضعیت پرونده را از همان درگاه پیگیری کنید.

زمان بررسی و واریز وجه ممکن است با توجه به وضعیت پرونده، تطبیق اطلاعات بانکی و فرایندهای سازمان امور مالیاتی متفاوت باشد. همچنین، نمی‌توان انتظار ۷۲ساعته پس از پرداخت یا واریز سریع‌تر به حساب بانک ملی را بدون مشاهده دستورالعمل رسمی و فعال سامانه، یک قاعده قطعی دانست. هنگام ثبت درخواست، شرایط و زمان‌بندی نمایش‌داده‌شده در درگاه رسمی را ملاک قرار دهید.

استرداد عوارضی که اشتباه پرداخت شده است

اگر هنگام پرداخت، کد ملی، نوع سفر، تعداد دفعات خروج یا مشخصات دیگری را اشتباه وارد کرده‌اید، از همان رسید برای مسافر یا سفر دیگری استفاده نکنید. عوارض به نام کد ملی ثبت‌شده در تراکنش ذخیره می‌شود و انتقال آن به شخص دیگر معمولا امکان‌پذیر نیست.

در این شرایط، ابتدا وضعیت تراکنش را استعلام کنید. سپس از طریق درگاه رسمی استرداد، درخواست بازگشت وجه را برای همان پرداخت ثبت کنید. پس از مشخص‌شدن نتیجه درخواست، عوارض را با اطلاعات صحیح بپردازید. اگر تاریخ سفر نزدیک است و امکان اصلاح یا استرداد فوری وجود ندارد، پیش از پرداخت دوباره، موضوع را از پشتیبانی درگاه پرداخت یا واحد مربوط در فرودگاه و پایانه مرزی پیگیری کنید.

انتخاب اشتباه گزینه‌هایی مانند سفر عادی، عتبات عالیات یا حج نیز می‌تواند مبلغ و نحوه ثبت عوارض را تغییر دهد. در چنین شرایطی رسید تراکنش، شماره مرجع و اطلاعات مسافر را نگه دارید و برای اصلاح یا استرداد از مسیر رسمی اقدام کنید.

تفاوت عوارض خروج از کشور با مالیات و عوارض فرودگاهی

عوارض خروج از کشور با مالیات‌ها و عوارض فرودگاهی درج‌شده در قیمت بلیط هواپیما تفاوت دارد. عوارض خروج به نام هر مسافر و با کد ملی او پرداخت می‌شود؛ اما مالیات و هزینه‌های فرودگاهی معمولا در جزئیات قیمت بلیط محاسبه می‌شوند و مسافر آن‌ها را همراه بهای بلیط می‌پردازد.

بنابراین، پرداخت کامل قیمت بلیط هواپیما به معنی پرداخت عوارض خروج از کشور نیست. از طرف دیگر، پرداخت عوارض خروج نیز جایگزین مالیات و هزینه‌های فرودگاهی بلیط نمی‌شود. مسافر باید پیش از سفر هم وضعیت بلیط و هم ثبت عوارض خروج را جداگانه بررسی کند.

نکات مهم پیش از پرداخت عوارض خروج

پیش از پرداخت عوارض خروج از کشور، موارد زیر را بررسی کنید تا در فرودگاه یا مرز با مشکل مواجه نشوید:

• عوارض را با کد ملی مسافر پرداخت کنید.
• نوع سفر، مانند عادی، زیارتی یا حج را درست انتخاب کنید.
• برای هر مسافر، ازجمله کودک و نوزاد، پرداخت جداگانه انجام دهید.
• نام مسافر، کد ملی، مبلغ و نوع سفر را پیش از تأیید کنترل کنید.
• رسید، شماره پیگیری و شماره مرجع تراکنش را نگه دارید.
• پیش از مراجعه به فرودگاه یا مرز، وضعیت پرداخت را استعلام کنید.
• پرداخت را به ساعات نزدیک حرکت موکول نکنید.
• در صورت لغو سفر، پیش از پرداخت مجدد اعتبار رسید قبلی را بررسی کنید.

پرداخت به‌موقع عوارض خروج؛ گامی مهم برای شروع سفر

پرداخت عوارض خروج از کشور یکی از مراحل ضروری پیش از سفر خارجی است که انجام درست و به‌موقع آن، از بروز مشکل در فرودگاه یا پایانه مرزی جلوگیری می‌کند. مبلغ این عوارض با توجه به نوع سفر، تعداد دفعات خروج در سال و گروه مسافر تعیین می‌شود؛ بنابراین پیش از پرداخت، اطلاعات ثبت‌شده و نرخ مربوط به سفر خود را با دقت بررسی کنید. عوارض هر مسافر، حتی کودکان و نوزادان، باید جداگانه و با کد ملی همان فرد پرداخت شود.

همچنین انتخاب صحیح نوع سفر، واردکردن مشخصات دقیق و نگهداری رسید و شماره پیگیری اهمیت زیادی دارد. بهتر است پرداخت را به ساعات پایانی پیش از حرکت موکول نکنید و پس از انجام تراکنش، وضعیت ثبت آن را استعلام بگیرید. اگر سفر شما لغو شد، امکان استفاده از عوارض تا پایان همان سال شمسی یا ثبت درخواست استرداد وجود دارد. با انجام این مراحل، می‌توانید بدون نگرانی از مشکلات پرداخت، سفر خارجی خود را با آرامش بیشتری آغاز کنید.